Archief

JAN
VAN
DER
PLOEG

Orange, Green, Purple and Brown lines

Zelden waren de muren van de Kunstvereniging Diepenheim zo kleurrijk als op deze tentoonstelling Orange, Green, Purple and Brown lines van Jan van der Ploeg (Amsterdam 1959). Speciaal voor de Kunstvereniging Diepenheim ontwierp de kunstenaar een serie Grip-muurschilderingen. Dit motief, in de vorm van een horizontale rechthoek met afgeronde hoeken, is afkomstig van de handgrepen van kartonnen verhuisdozen. Voor Jan van der Ploeg is het van belang dat het hier gaat om een kant en klare en herkenbare vorm, die hij zonder wijzigingen in zijn schilderkunstige werk kan verplaatsen. Een readymade met de visuele impact van een logo of – meer informeel – de tags die graffitispuiters bij wijze van handtekening in de openbare ruimte achterlaten. Voor de kunstenaar is verder van belang dat het woord Grip zowel in het Nederlands als in het Engels dezelfde betekenis heeft en daardoor bijna overal gebruikt kan worden.

De eerste Grip muurschilderingen maakte Van der Ploeg in 1996 op de muren van woonhuizen in Amsterdam. Sindsdien was het lange tijd het enige motief in het oeuvre van de kunstenaar dat hij zowel toepaste in zijn muurschilderingen als in werken op doek. Inmiddels zijn er naast de Grip verschillende andere groepen en series muurschilderingen ontstaan met motieven als Wave, Balls, Strip, Staff, 6-PACK, Wall-Painting en On/Off.

Deze op zich eenvoudige motieven in een beperkt maar krachtig kleurpalet weet Van der Ploeg in een schijnbaar onuitputtelijk variatie te benutten. Formaat, kleur en compositie van de Grips en andere motieven worden op sreeds andere wijze toegepast en

hebben op elke andere locatie een geheel eigen karakter. De matte verzadigde kleuren waarin de schilderingen worden uitgevoerd contrasteren of worden juist geneutraliseerd door er zwart of wit tegenover te stellen.

De schilderingen die Jan van der Ploeg wereldwijd op zowel binnen- als buitenmuren aanbrengt zijn feitelijk tweedimensionaal. Zonder gebruik te maken van perspectief heeft het werk echter een sterke ruimtelijke werking. Architectonische details als ramen, deuren en lijsten worden veelal in het werk opgenomen. Dit benadrukt de driedimensionale werking en geeft het werk een sculpturaal karakteer.

Het werk van Jan van der Ploeg staat daarmee in de traditie van bijvoorbeeld de Amerikaanse kunstenaar Elsworth Kelly die in de jaren zestig van de vorige eeuw de ‘shaped canvas’ introduceerde. De drager van het schilderij werd daarmee onderdeel van het kunstwerk. Kelly overschreed daarmee de grenzen tussen de schilder- en beeldhouwkunst. Ook concepten als ‘colour as shape’ en ‘shape as form’ die door deze kunstenaar werden geïntroduceerd zijn van toepassing op de muurschilderingen van Jan van der Ploeg.

Naast de muurschilderingen die Jan van der Ploeg maakte voor Orange, Green, Purple and Brown lines zijn er in de Kunstvereniging Diepenheim ook werken op doek te bezichtigen. Deze zijn de laatste jaren slechts sporadisch in Nederland te zien geweest.

Literatuur
Friederike Nymphius, Minimalism and After, DaimlerChrysler Contemporary, Berlijn 2002